Jakie badania przeprowadza się w diagnostyce nietrzymania moczu

Zgodnie z definicją opracowaną przez International Continence Society, nietrzymanie moczu (NTM) to choroba polegająca na niekontrolowanym wycieku moczu. Schorzenie to dotyczy ponad 32% populacji kobiet na całym świecie, przy czym częstość występowania oraz objawy nasilają się wraz z wiekiem.

Problem ten dotyczy 18% kobiet w wieku poniżej 29 lat oraz 39% pań powyżej 55. roku życia. - Nietrzymanie moczu nadal jest często tematem tabu dla dotkniętych nimi osób. Ale w ostatnich latach sytuacja uległa poprawie. Świadomość zdrowotna społeczeństwa wzrasta na tyle, że nie tylko kobiety, ale i mężczyźni częściej zwracają się z tym problemem do urologów i ginekologów. Warto odnotować fakt, że także lekarze podstawowej opieki zdrowotnej są na tę dolegliwość bardziej wyczuleni - powiedział dr n. med. Ryszard Chanecki, urolog z Kliniki Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego serwisowi nazdrowie.pl.

Diagnostyka nietrzymania moczu

Diagnostyka nietrzymania moczu jest ściśle powiązania z przyczynami choroby, a tych jest kilka. Do najczęstszych zalicza się infekcje układu moczowo-płciowego, zmiany hormonalne, uszkodzenia mięśni spowodowane porodami, ciężka praca fizyczna oraz otyłość. Dlatego też diagnostyka NTM rozpoczyna się od wywiadu lekarskiego. Lekarz może pytać o przebyte w przeszłości porody i choroby, wykonywaną pracę, przyjmowane leki, ogólnie rozumiany styl życia, warunki bytowo-socjalne, a nawet przyzwyczajenia dietetyczne. W skład wywiadu może wchodzić również wypełnienie specjalnego kwestionariusza oraz prowadzenie dzienniczka mikcji, w którym pacjentka dokumentuje zaburzenia dotyczące oddawania moczu.

Podstawowa diagnostyka NTM obejmuje analizę i posiew moczu oraz ocenę objętości moczu zalegającego po mikcji. Pierwsze z nich powinno być wykonane u każdego pacjenta z zaburzeniami oddawania moczu, a pozwala ono na ocenę, czy NTM nie jest skutkiem infekcji wywołanych przez bakterie. Z kolei drugie badanie pokazuje, czy nietrzymanie moczu wynika z przepełnienia pęcherza.

Kolejnym etapem diagnostyki jest badanie jamy brzusznej oraz badanie ginekologiczne. Dzięki badaniu jamy brzusznej lekarz może stwierdzić obecność wypełnionego pęcherza moczowego. Jego bolesność podczas ucisku jest przesłanką do stwierdzenia zapalenia dolnych dróg moczowych lub śródmiąższowego zapalenia pęcherza moczowego. Natomiast badanie ginekologiczne służy wykryciu ewentualnych nieprawidłowości w narządach rodnych, w tym stopnia wypadania narządu rodnego, a także ocenie napięcia mięśni dna miednicy. Niekiedy dodatkowo w tym samym celu wykonuje się badanie przez odbyt.

Uzupełniająco lekarz może zalecić wykonanie diagnostyki neurologicznej, USG oraz cystouretroskopii. Badanie neurologiczne obejmuje sprawdzenie czucia skórnego w okolicach przedsionka pochwy oraz krocza. Ultrasonograf pozwala wykryć ewentualne guzki, nowotwory, złogi i polipy w obrębie miednicy mniejszej, układu moczowo-płciowego oraz pęcherza. Ponadto, dzięki USG lekarz uzyskuje informacje o ruchomości cewki moczowej, stopniu otwarcia szyjki pęcherza oraz sprawności dolnych dróg moczowych. W końcu cystouretroskopia to badanie pozwalające na zobrazowanie pęcherza i cewki moczowej oraz występujących w nich ewentualnych zmian, np. kamicy.

Dokładna diagnostyka pozwala na ustalenie przyczyn i stopnia choroby, a także warunkuje wprowadzenie odpowiednich metod leczenia nietrzymania moczu (https://www.tourmedica.pl/kliniki/leczenie-nietrzymania-moczu-u-kobiet/). W przypadku kobiet po porodach, lekarz może zalecić regularne ćwiczenia mięśni Kegla, odpowiadających za kontrolę zwieracza pęcherza moczowego. Do innych często stosowanych sposobów leczenia nietrzymania moczu zalicza się leki wpływające na napięcie pęcherza i specjalistyczne wkładki dopochwowe, a jeśli nie są one skuteczne u pacjentki wykonuje się operację, polegającą na wszczepieniu wewnątrz pochwy taśmy poprawiającej kąt cewkowo-moczowy.