Muzeum na kółkach w Górze Kalwarii

13-15 kwietnia 2016 r. Ośrodek Kultury w Górze Kalwarii zaprasza na MOBILNĄ WYSTAWĘ pn. "Muzeum na kółkach" Muzeum Historii Żydów Polskich, która zawita do Góry Kalwarii.

Wystawa ma przybliżyć mieszkańcom historię i kulturę przedwojennej społeczności żydowskiej. Towarzyszyć jej będą m.in. działania teatralne z happeningiem, koncerty.

Projekt zakończy (17 kwietnia) monodram Stanisława Hollanda o Holokauście "Josela Rakowera rozmowa z Bogiem".

Przez wieki Polska była ważnym ośrodkiem żydowskiego życia umysłowego, religijnego i kulturalnego. Żydzi stanowili 10 procent ludności naszego kraju.
Ważnym punktem na mapie polsko-żydowskiego dziedzictwa kulturowego była niewątpliwie Góra Kalwaria. Pierwsi Żydzi zaczęli osiedlać się tutaj na początku XIX wieku. Na początku lat 20. XIX wieku powstała gmina żydowska a pierwsza drewniana synagoga została wzniesiona przy ul. Pijarskiej 3 w 1849 roku.

Ważnym bodźcem rozwojowym dla miejscowej społeczności żydowskiej było ulokowanie w mieście siedziby dynastii cadyków z rodu Alterów. Po I wojnie światowej dwór cadyka stał się także centrum życia społecznego i politycznego. Do Góry Kalwarii pielgrzymowali chasydzi z całej Polski, a także spoza jej granic. Pielgrzymkom chasydzkim sprzyjało uruchomienie kolejki wąskotorowej z Warszawy do Góry Kalwarii. Zwano ją po prostu "rebes kolejka".
W momencie wybuchu II wojny światowej niemal połowę miasta stanowili Żydzi. W czerwcu 1940 roku w Górze Kalwarii powstało getto, rozciągające się między ulicami: Pijarską, Piłsudskiego, Senatorską i Strażacką. Przebywało w nim ok. 3500 osób. Getto zlikwidowano pod koniec lutego 1941 roku. Około 3000 osób wywieziono do Warszawy, a stamtąd latem 1942 roku do obozu zagłady w Treblince.
Wojnę przeżyło około 40 Żydów z Góry Kalwarii, którzy po jej zakończeniu zaczęli wracać do miasta.

Osobą szczególnie zasłużoną dla podtrzymania pamięci o Żydach z Góry Kalwarii stał się urodzony w niej w 1916 roku Henryk Prajs, który zdołał uciec przed Niemcami podczas likwidacji miejscowego getta. Dzięki jego staraniom zadbano o miejscowe pamiątki żydowskie i nie zapomniano o żydowskiej tożsamości miasteczka.

Więcej o historii żydowskiej Góry Kalwarii na: http://www.sztetl.org.pl/pl/article/gora-kalwaria/5,historia/

Projekt "Muzeum na kółkach" ma na celu przypomnieć historię i kulturę przedwojennej społeczności żydowskiej. Wystawę będzie można obejrzeć na Rynku Miasta w Górze Kalwarii. Z tej okazji koordynatorzy lokalni przygotowali specjalny program wydarzeń towarzyszących:
- Żywy pomnik "Drzewo Pamięci" połączony z konkursem wiedzy o historii i kulturze żydowskiej w Górze Kalwarii
- Działania teatralne połączone z happeningiem w przestrzeni miejskiej
- Wystawa fotograficzna "Góra Kalwaria - Nowa Jerozolima" na rynku miasta
- Program artystyczny na zakończenie projektu "Muzeum na kółkach"
- Chcemy zaproponować mieszkańcom Góry Kalwarii dobry, nowoczesny projekt dotyczący historii naszego miasta. Historii, która bywa pomijana. Chcemy rozbudzić świadomość lokalną, zaktywizować lokalną społeczność, zachęcić do wspólnego działania, rozbudzić potrzebę dalszych poszukiwań. Ciekawi jesteśmy również reakcji mieszkańców na ten wątek historii miasta - mówią Marek Serafin i Paweł Tabor, koordynatorzy lokalni "Muzeum na kółkach" w Górze Kalwarii.
Centralnym punktem wystawy jest interaktywna mapa każdego miasta, które odwiedza "Muzeum na kółkach". Opisane zostały na niej ważne miejsca związane z lokalną historią żydowską. Poprzez trójwymiarową makietę sztetla (małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską) przybliżamy najważniejsze miejsca typowego polsko-żydowskiego miasteczka. Opowiadamy również o jidysz, hebrajskim i polskim - trzech współistniejących i przenikających się językach, którymi posługiwali się polscy Żydzi.

Projekt jest podziękowaniem dla lokalnych liderów i aktywistów, którzy poświęcają swój czas i środki na dbanie o pamięć o polskich Żydach. "Muzeum na kółkach" zaprasza widzów do interakcji, dzielenia się własnymi wspomnieniami oraz odkrywania zapomnianego dziedzictwa. Ekspozycji towarzyszyć będzie szereg działań edukacyjnych i kulturalnych. Zwiedzanie wystawy i udział w zajęciach prowadzonych przez animatorów są bezpłatne.
Inauguracja projektu odbyła się 26 czerwca 2014 roku w Warszawie. Do kwietnia 2016 roku "Muzeum na kółkach" odwiedzi 47 miejscowości. W Górze Kalwarii projekt realizowany jest przez Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN we współpracy z Ośrodkiem Kultury w Górze Kalwarii, Urzędem Miasta i Gminy w Górze Kalwarii.

Więcej informacji na stronie internetowej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN w Warszawie: http://www.polin.pl/muzeumnakolkach oraz na Facebooku "Muzeum na kółkach": https://www.facebook.com/muzeumnakolkach

kiedy: 13-17 kwietnia; Muzeum na kółkach 13-15 kwietnia

13.04

12.00 Oficjalne otwarcie wystawy "Muzeum na kółkach" i wystawy fotografii "Śladami przeszłości GER", Rynek miasta
12.00-20.00 Godziny otwarcia wystawy "Muzeum na kółkach", Rynek miasta
15.00-17.00 TEATR - Działania teatralne w przestrzeni miejskiej, Start na Rynku miasta
20.00 Iluminacja "Drzewo/w pamięci"

14.04

13.00-18.00 Godziny otwarcia wystawy "Muzeum na kółkach", Rynek miasta 

15.04

13.00-18.00 Godziny otwarcia wystawy "Muzeum na kółkach", Rynek miasta
20.00 Ogłoszenie wyników konkursu historycznego połączony z wręczenie nagród, Ośrodek Kultury   ul. por. J. Białka 9
20.00 Monodram "Irena Sendlerowa" w wykonaniu Ewy Dąbrowskiej, Ośrodek Kultury ul. por. J. Białka 9

Wstęp wolny.

Serdecznie zapraszamy!