Rzeka Mała ustanowiona użytkiem ekologicznym

Niewielka, ale niezwykle cenna przyrodniczo rzeka Mała będzie podlegać specjalnej ochronie jako użytek ekologiczny. Decyzję w tej sprawie Rada Miejska w Piasecznie podjęła 18 grudnia 2024 r.

Wniosek w sprawie ustanowienia użytku ekologicznego na leżącym w obszarze gminy Piaseczno odcinku doliny rzeki Małej złożyło Nadleśnictwo Chojnów, które jest zarządcą niemal całości objętych niniejszą uchwałą gruntów, tylko działka nr ew. 336 obręb Chojnów, będąca gruntem pod śródlądową wodą powierzchniową płynącą rzeki Małej stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.

W związku z tym, przygotowano inwentaryzację przyrodniczą w zakresie botaniki i siedlisk, ornitologii, herpetologii, malakologii, lichenologii, mikologii, chiropterologii, ichtiologii, teriologii. Prace trwały przez okres 6 miesięcy, tj. w okresie od początku kwietnia do końca października 2023 r., a ich efektem jest udokumentowanie niezwykłego w skali regionu bogactwa gatunków, w tym chronionych i rzadkich, a także gatunków istotnych w skali Unii Europejskiej, wymienionych w tzw. dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej.

Efektem tych prac jest uchwała o ustanowieniu użytku ekologicznego pn. Rzeka Mała położonego w gminie Piaseczno w obrębie Chojnów, o łącznej powierzchni ok 133,3 ha., co czyni go największym użytkiem na Mazowszu.

Znaczną część przedmiotowego obszaru stanowią niżowe łęgi jesionowo-olszowe Fraxino - Alnetum (91E0-3) wymienione w załączniku I do Dyrektywy Siedliskowej.

Na terenie użytku występują przedstawiciele kilkudziesięciu objętych ochroną, rzadkich lub zagrożonych gatunków roślin, grzybów, bezkręgowców, płazów, gadów, ptaków, ssaków.

Wśród tych gatunków znajduje się 25 szczególnie cennych, chronionych prawem międzynarodowym, tj.

- czerwończyk nieparek, zalotka większa, kumak nizinny, żaba moczarowa, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, mopek zachodni, nocek wąsatek, nocek Brandta, nocek rudy, karlik malutki, karlik drobny, karlik większy, borowiec wielki, bóbr europejski, wydra europejska - chronione Dyrektywą Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. ze zm., czyli tzw. dyrektywą siedliskową oraz
- bączek, błotniak stawowy, błotniak zbożowy, bocian czarny, dzięcioł czarny, dzięcioł średni, trzmielojad, zielonka, żuraw - chronione Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r., czyli tzw. dyrektywą ptasią.

Obszar ten jest cennym rezerwuarem gatunków związanych z dobrze zachowanymi siedliskami bagiennymi i z tego względu zasługuje na ochronę. Biocenoza tego terenu stanowi niewątpliwie unikalny w skali gminy obszar o niewiele zmienionej strukturze przyrodniczej, będącej jednocześnie cennym elementem krajobrazu. Ponadto obszar ma duże znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Wartość ekosystemową tego miejsca zwiększa także występowanie w podłożu złóż torfowych, które same w sobie mogą i powinny być przedmiotem ochrony w użytku ekologicznym.

- Dziękujemy Nadleśnictwu Chojnów za dostrzeżenie walorów przyrodniczych tego miejsca i współpracę, która zaowocowała powołaniem użytku - mówi burmistrz Daniel Putkiewicz. - Mamy nadzieję, że fakt ten zaowocuje skuteczną ochroną przyrody tego miejsca oraz będzie miał też walory edukacyjne - dodaje. - Chcemy chronić także doliny innych rzek biegnących przez nasza gminę. Pracujemy nad inwentaryzacją przyrodniczą Jeziorki, Głoskówki czy Strugi, aby następnie w oparciu o tę dokumentację dopasować dla tych obszarów najlepszą formę ochrony przyrodniczej.